დღე 4

სესია მიმოიხილავს თემას „ტექნოლოგია როგორც ენერგეტიკული ტრანსფორმაციის მამოძრავებელი ძალა“. მომხსენებლები მიმოიხილავენ, თუ რა გავლენას ახდენს განვითარებადი და ინოვაციური ტექნოლოგიები ენერგეტიკული სისტემების ტრანსფორმაციაზე. ისინი ასევე განიხილავენ, თუ როგორ შეუძლია ინოვაციებს ელექტროენერგიის გადამცემ და გამანაწილებელ ქსელებში — მათ შორის ჭკვიანი ქსელების გამოყენებას, ქსელების დიგიტალიზაციას, მოწინავე მონიტორინგისა და მართვის სისტემებს, ენერგოეფექტურობაზე ორიენტირებულ საყოფაცხოვრებო ავტომატიზაციას და განახლებადი ენერგორესურსების ინტეგრაციის ახალ მიდგომებს — გააუმჯობესოს სისტემის ეფექტიანობა, მდგრადობა და საიმედოობა.

ტექნოლოგია ვითარდება უფრო სწრაფად, ვიდრე ოდესმე, და აუცილებელია მარეგულირებელმა ორგანოებმა ეს ცვლილებები სათანადოდ გაითვალისწინონ.

ელექტროენერგეტიკული სისტემების განვითარებასთან ერთად, სადაც ქარისა და მზის ენერგიის წილი სულ უფრო იზრდება, ენერგიის დაგროვებისა და ქსელის მოქნილობის გადაწყვეტილებები კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ხდება სისტემის საიმედოობის შესანარჩუნებლად. ენერგიის დამგროვებელი ბატარეების სისტემები (BESS) მსოფლიოში სწრაფად ყალიბდება მოქნილობის ყველაზე ფართოდ გავრცელებულ რესურსად, რომლებიც რეაგირებენ ერთ წამზე ნაკლებ დროში, შთანთქავენ ჭარბ გენერაციას, ამცირებენ ქსელის გადატვირთვას და ხელს უწყობენ სისტემის სტაბილურ ოპერირებას განახლებადი ენერგიის სწრაფი ცვალებადობის პირობებში. მათი შესაძლებლობა, იმოქმედონ საბითუმო, საბალანსო და ადგილობრივ ბაზრებზე, მათ თანამედროვე ელექტროენერგეტიკული სისტემების მაღალადაპტირებად კომპონენტად აქცევს.

ბატარეების გარდა, ქსელის მოქნილობა მოიცავს უფრო ფართო სპექტრს: მოთხოვნაზე რეაგირებას, ახალი თაობის ძალური ელექტრონიკის ტექნოლოგიურ ინტერფეისებს, ციფრულ ოპტიმიზაციას და მოქნილ გადამცემი კავშირების ოპერირებას. ერთობლივად, ეს მეთოდები სისტემებს აძლევს შესაძლებლობას მართონ ცვალებადობა, შეამცირონ გენერაციის შეზღუდვა და გადაავადონ ძვირადღირებული ქსელის განახლებები.

სესიის ფარგლებში განხილული იქნება მარეგულირებელი ჩარჩოების, ბაზრის სტრუქტურებისა და ოპერაციული მიდგომების ცვლილებები, რომლებიც განსაზღვრავს მოქნილობის რესურსების დანერგვის გზებს. საერთაშორისო მაგალითების გამოყენებით, სესია წარმოაჩენს სტრატეგიებს, რომლებიც აჩქარებენ დამგროვებელი სადგურების ინტეგრაციას, ამარტივებენ მიერთების პროცედურებს და აფართოებენ შემოსავლების შესაძლებლობებს მომსახურების მრავალფეროვან ბაზრებზე. ბაზარზე წვდომის, სისტემური მოთხოვნების და რეგულირების სიცხადის ურთიერთქმედების ანალიზით, სესიის მიზანია პრაქტიკული რეკომენდაციების შეთავაზება მარეგულირებელი ორგანოებისა და სისტემის ოპერატორებისთვის სუფთა ენერგიაზე გადასვლის პროცესის წინსვლის მხარდასაჭერად.

იმის გათვალისწინებით, რომ ენერგეტიკული ინტეგრაცია მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ბაზრის ოპტიმიზაციის, მიწოდების უსაფრთხოებისა და ქსელის მოქნილობის უზრუნველყოფაში, მრავალ რეგიონში დეცენტრალიზებული გენერაცია ასევე წარმოადგენს ენერგიაზე უნივერსალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მექანიზმს.

ელექტროენერგიის წარმოება მოხმარების წერტილთან ახლოს გვაძლევს შესაძლებლობას ავიცილოთ გადამცემი ხაზების მსხვილმასშტაბიანი ინვესტიციები, განსაკუთრებით იმ შორეულ ან მომსახურებით არასრულად დაფარულ ტერიტორიებზე, სადაც მოსახლეობის სიმჭიდროვე დაბალია. შედეგად, შესაძლებელია ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერება მიწოდების წყაროების დივერსიფიკაციით, სისტემის მდგრადობის გაუმჯობესებით და ავარიული გათიშვების სწრაფი აღდგენის შესაძლებლობით, რომლებიც გამოწვეულია ბუნებრივი კატასტროფებით, ტექნიკური ხარვეზებით ან გეოპოლიტიკური დაძაბულობით.

მინი-ქსელები და დამოუკიდებელი სისტემები გვთავაზობენ მოქნილ, მასშტაბირებად და ხშირად უფრო ხელმისაწვდომ ალტერნატივებს, რომლებიც საშუალებას იძლევა თემების ელექტრიფიკაცია უფრო სწრაფად და ეფექტიანად განხორციელდეს.

ასევე, ბიოგაზისა და სხვა ინოვაციური ენერგიის წყაროების დეცენტრალიზებული წარმოება ხელს უწყობს ინოვაციას, ამავდროულად ამცირებს დროში გაწელილი და ძვირადღირებული ქსელის გაფართოების საჭიროებას. მცირე მასშტაბის ენერგიის წარმოების გადაწყვეტილებები ამცირებს საწვავზე ან შეშაზე დამოკიდებულებას, აუმჯობესებს საიმედოობას და ქმნის შესაძლებლობებს ადგილობრივი ეკონომიკური განვითარებისათვის. გარდა ამისა, ისინი უზრუნველყოფენ ეფექტიანობისა და წრიული ეკონომიკის შესაძლებლობას სოფლის მეურნეობის ან ნარჩენების სექტორთან.

დეცენტრალიზებული ენერგეტიკული მოდელები ასევე ცვლიან მომხმარებლის როლს პასიური მომხმარებლიდან აქტიურ მონაწილედ ენერგოსისტემაში. ისეთი შესაძლებლობებით, როგორიცაა პროსიუმერული გენერაცია, ენერგეტიკული საზოგადოებები და სხვა, ფიზიკური პირები და თემები იღებენ მეტ კონტროლს თავიანთ ენერგეტიკულ არჩევანსა და ხარჯებზე. ეს მიდგომა ხელს უწყობს მეტ გამჭვირვალობას, ენერგოეფექტიანობას და აძლიერებს საზოგადოებრივ ჩართულობას სუფთა ენერგიაზე გადასვლის პროცესში.

სესიის ფარგლებში განხილული იქნება დეცენტრალიზებული გენერაცია: ინოვაციური გადაწყვეტილებები, არსებული შესაძლებლობები და მათი პოტენციალი ელექტროენერგეტიკული სისტემების, მობილობის, თემებისა და ენერგიაზე ხელმისაწვდომობის გარდაქმნის კონტექსტში.

სესია მიმოიხილავს იმ როლებს, პროცესებსა და ტექნოლოგიებს, რომლებიც აძლიერებს ნდობას, აუმჯობესებს ცნობიერებას და ხელს უწყობს ელექტროენერგიის ქსელის უსაფრთხოებასა და მდგრადობას მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში. დისკუსიაში მონაწილეობენ სახელმწიფო სექტორის, ენერგეტიკისა  და აკადემიური წრეების წამყვანი ექსპერტები, რომლებიც აფასებენ კიბერუსაფრთხოების საფრთხეებს და მათ შესაძლო გავლენას ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის საიმედოობაზე. ექსპერტები იკვლევენ სხვადასხვა კოორდინაციის სტრუქტურებსა და მოდელებს, რომლებიც გამოიყენება მათი რეგიონების პირობებში, რათა შემცირდეს ოპერაციული საიმედოობის რისკები და უზრუნველყონ საზოგადოებისთვის უსაფრთხო, საიმედო და ხელმისაწვდომი ენერგიის მიწოდება. აღნიშნული დისკუსია წარმოგვიდგენს ახალ ხედვებს რეალურ მოვლენებზე დაყრდნობით და მიღებული გამოცდილების გათვალისწინებით ხელს უწყობს საკითხის გააზრებას. განსახილველი თემებია:

  *  ქსელზე გავლენის მქონე მოვლენები

  *   საფრთხის შესახებ ინფორმაციის უსაფრთხო გაცვლის პროგრამები

  *   საერთაშორისო პარტნიორობები

  *   ოპერაციული საიმედოობისა და უსაფრთხოების სტანდარტები

ენერგეტიკული ტრანსფორმაციის დაჩქარებასთან ერთად, მსოფლიოს მასშტაბით ენერგეტიკულ სისტემებში მომხმარებელთა განვითარება ახალ ეტაპზე გადადის. ამ პროცესზე გავლენას ახდენს ელექტრიფიკაცია, ტექნოლოგიების განვითარება და დანერგვა, მათ შორის მომხმარებელთა ენერგეტიკული რესურსები (CER), როგორიცაა სახურავზე დამონტაჟებული მზის სისტემები და საყოფაცხოვრებო ბატარეები, ასევე ეკონომიკური აქტივობა, მათ შორის მონაცემთა ცენტრებში ინვესტიციები, და კლიმატის ცვლილება. განვითარების ამ დინამიკას ენერგეტიკული სისტემისთვის მნიშვნელოვანი შესაძლებლობები და გამოწვევები მოაქვს: იგი ქმნის უფრო მოქნილი და დაბალნახშირბადიანი ენერგეტიკული სისტემის განვითარების შესაძლებლობას, ამავე დროს ცვლის საბითუმო ბაზრის დინამიკას, აყენებს გამოწვევებს სისტემის უსაფრთხოებისთვის და ზრდის ზეწოლას ელექტროენერგიის ფასებზე. რა მარეგულირებელი, საბაზრო და ტექნიკური ფაქტორები და პოლიტიკა არის საჭირო, რათა წარმატებით შევხვდეთ მომხმარებელთა განვითარების ახალ ეტაპს? რომელი წარმატებული პოლიტიკის ან ბაზრის სტრუქტურის მაგალითები არსებობს ამ გამოწვევების გადაჭრისთვის და რა ცოდნას შეგვიძლია მივიღოთ მათგან?

როგორ შეუძლიათ მარეგულირებლებს სწორი ბალანსის პოვნა, ერთი მხრივ, მომხმარებელთა ზრდის შედეგად მიღებული სარგებლის რეალიზებასა და, მეორე მხრივ, მომხმარებელთა დაცვის უზრუნველყოფას შორის?